Bergtopmomenten en valleien

Bergtopmomenten en valleien

Berichtdoor Henny » Zo 31 Jul 2011, 09:20


Als ik niet spring, als ik niet vertrouw, zal ik nooit een hoge vlucht maken.

Onze bergtopmomenten zijn vaak verbonden met onze diepste valleien. In het tweede jaar van mijn studie werd mijn vriend Chuck op een dag wakker met de simpele zekerheid dat God niet bestond. Er was geen duidelijke reden waarom dit gebeurde. Hij werd niet lastiggevallen door twijfel. Hij werd lastiggevallen door zekerheid. Het was voor hem gewoon ineens duidelijk dat God niet bestond.

Chuck was jarenlang christen geweest; hij bad, las de Bijbel, ging naar een christelijke school en had verkering met een christelijk meisje. Maar op een avond wist hij zeker dat er geen God is. Een paar van ons gingen naar zijn kamer om met hem te praten; het was alsof er iemand was overleden. Want voor hem was er in die uren iemand doodgegaan. Hij bad een wanhoopsgebed: ‘God, als U er bent, moet U iets doen. Laat me dan gebeld worden door mijn moeder.’ En hoewel dit als een scène uit een film klinkt, belde zijn moeder even later, volkomen onverwachts. En Chuck kon weer geloven. Niet zonder twijfel, maar met hoop. (…)

De berg verlaten
Twijfel komt altijd. De trieste waarheid van de bergtop is: niemand kan er voor altijd blijven. Iedereen moet een keer terug naar de vallei van dubbelzinnigheid. Dat betekent dat we kunnen verwachten dat ons gevoel van zekerheid over onze overtuigingen periodes van eb en vloed kent. Soms komt er twijfel. Maar – en dit is het belangrijkste – twijfels komen niet altijd omdat we nieuwe bewijzen tegen ons geloof hebben gekregen. Een van de grootste misverstanden die we hebben over ons verstand, is dat het voornamelijk wordt bestuurd door redelijkheid. Maar ons verstand is geen logische machine. Wat we het ene moment als waarheid zien, kunnen we het andere moment radicaal afwijzen.
Een aantal jaren geleden, toen ik in Zuid-Californië woonde, had ik een vriend die van deltavliegen hield. Hij nam me mee de berg op om naar hem te kijken. Hij zei dat hij me daar boven op die berg een geschenk zou geven. We gingen naar boven en het was prachtig. Als je je op een berg bevindt, is het uitzicht pittoresk en inspirerend. Er waren ook andere mensen die vanaf die berg wilden deltavliegen. Het was een populaire plek. Toen we daar waren aangekomen kwamen er wat mensen naar ons toe die ons het een en ander vertelden over veiligheid en het gebruik van de uitrusting. Ze lieten ons zien hoe sterk de tuigen waren en legden de werking van luchtstromen uit. Ze zeiden dat je met deltavliegen een sterftekans had van slechts een op duizend. Ze hielden deze lezing terwijl we op een parkeerplaats zaten – absoluut veilig. Ik geloofde wat ze zeiden. Het klonk heel logisch allemaal. En toen zei mijn vriend: ‘Oké, nu het geschenk dat ik je vandaag ga geven. Vandaag ga je met mij deltavliegen. Vandaag ga je van deze berg af springen.’

Ik liep naar de rand van de afgrond en bleef daar staan. Wat denk je wat er gebeurde met mijn gevoel van zekerheid toen ik van mijn veilige plaats naar de rand van de steile afgrond liep? Denk je dat mijn gevoel van zekerheid en veiligheid toe- of afnam? Het nam gigantisch af. Mijn verstand werd plotseling overspoeld met twijfels. Wat als het tuig losgespte? Wat als de vleugels het opgaven? Wat als er een plotselinge storm opstak? Wat als ik door een grote vogel werd aangevallen? Ik zag mijn lichaam neergekwakt op de grond liggen. Ik dacht aan mijn kinderen die hun vader moesten missen. Ik zag Nancy zonder echtgenoot…
Objectief gezien was er niets veranderd toen ik van de parkeerplaats naar de rand van de afgrond liep. Ik had geen nieuw rationeel bewijs gekregen dat deltavliegen minder veilig was. Ik had geen nieuwe informatie gekregen en toch werd mijn verstand ineens overspoeld met twijfel. Dat is wat vaak gebeurt als ik me van een veilige situatie naar de rand toe beweeg. Ik moest een keuze maken. Je gaat niet gedeeltelijk van een berg af. Je springt of je blijft staan. Dit wordt soms ‘de sprong in geloof’ genoemd. Als je wilt vliegen, als je ooit een hoge vlucht wilt nemen, moet je de sprong wagen. En ik deed het. Het was fantastisch. Ik heb het nooit weer gedaan, maar het was behoorlijk cool.

Springen ondanks twijfel
De idee van een sprong in geloof (een term die vaak geassocieerd wordt met de Deense filosoof Søren Kierkegaard) wordt vaak verkeerd begrepen. Het betekent niet dat je ervoor kiest om zonder goede reden iets onmogelijks te geloven. Soms praten mensen erover alsof de ‘sprong’ iets is waarbij je het bewijs negeert, alle redelijkheid opzijlegt en fantasie omarmt. Maar de sprong was Kierkegaards term voor een puur vrije daad. Iedere vrijwillig gekozen verbintenis is een sprong, zoals de keuze om te trouwen of kinderen te baren. De stap van onschuld naar zonde is ook een sprong.
De sprong van geloof is een sprong omdat het totale toewijding vereist. Hij kan worden gemaakt om goede redenen, maar dan is het nog steeds een sprong, omdat we ons, ondanks onze angst en twijfel, aan iets toewijden, want er is geen andere manier om een hoge vlucht te nemen, geen andere manier om te vliegen. Bepaalde fundamentele beslissingen in het leven vereisen een toewijding van honderd procent, hartstochtelijke overgave. Kierkegaard sprak over geloof als een ‘passie’. Bepaalde beslissingen vereisen intense toewijding, bijvoorbeeld volgens bepaalde waarden leven, trouwen, kinderen opvoeden, vriendschappen, God volgen. (…)

Vertrouwen
Mortimer Adler was een van de grootste filosofen van de twintigste eeuw. Decennialang was hij er door filosofische argumenten van overtuigd dat er een God moest zijn. Hij geloofde dat die argumenten lieten zien dat er een machtige, intelligente, persoonlijke kracht achter de schepping moest zitten. Maar hij aanbad dit wezen niet, want hij geloofde dat deze filosofische argumenten niet konden aantonen dat dit wezen goed was en dat het in hem geïnteresseerd was. Hij geloofde in een God zoals hij geloofde in het bestaan van de ozonlaag.
Op een dag, toen hij al een oude man was, lag hij ziek in een ziekenhuisbed. Er kwam een vriend die voor hem bad en terwijl zijn vriend bad, merkte Mortimer Adler dat de tranen over zijn gezicht stroomden en dat hij zelf ook bad. Hij kende maar één gebed – het Onze Vader. Hij bad het dag na dag – en geloofde. Hij zei dat de sprong van geloof voor hem geen ‘sprong naar conclusies’ was, gefundeerd op onvoldoende bewijs. Het was een sprong van instemming naar toewijding. (…) Als ik spring, als ik vertrouw, weet ik niet zeker wat er zal gebeuren. Wat ik weet is dit: als ik niet spring, als ik niet vertrouw, als ik niet hoop, als ik niet vraag, zal ik nooit een hoge vlucht maken. Ik zal het nooit weten. Ik zal leven en oud worden en sterven terwijl ik op de rand van de afgrond sta.

Om over na te denken / gespreksvraag:
1. Denk na over de laatste vier zinnen.
2. Hoe ga ik om met twijfel?


John Ortberg
www.groei.org
Henny
Beheerder
 
Berichten: 16121
Geregistreerd: Wo 21 Jan 2009, 17:45

Terug naar Weekoverdenking

Wie is er online?

Gebruikers in dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 2 gasten